เดือน: พฤษภาคม 2018

ผู้เขียน รวิพล ลี้มิ่งสวัสดิ์

Ursula Huws เสนอข้อเสนอที่ดูจะเรียบง่ายที่ว่าเมื่อสภาพการณ์นั้นเปลี่ยนไป บรรดากรอบคิดที่ถูกคิดเมื่อกลางศตวรรษที่ 19 อย่างของ Marx นั้นก็ต้องถูกปรับเปลี่ยน

ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลง การถกเถียงเรื่อง แรงงานดิจิทัล (digital labor) เป็นสิ่งที่ถูกให้ความสนใจอย่างมาก โดยเฉพาะเรื่องการพล่าเลือนของเส้นแบ่งระหว่าง งาน (work) และการเล่น (play) หรือจะเป็นระหว่าง การผลิต (production) และการบริโภค (consumption) รวมทั้งประเด็นที่ว่าแรงงานไม่ว่าจะได้หรือไม่ได้รับเงินตอบแทนนั้นก็ล้วนอยู่ในฐานะที่สร้างมูลค่าส่วนเกิน (surplus value) และมีความแปลกแยกรวมทั้งถูกขูดรีด ทำให้ในแง่นี้ Huws มองว่า ทฤษฎีมูลค่าแรงงาน อาจต้องปรับแก้ให้เข้ากับยุคสมัยในศตวรรษที่ 21

(เพิ่มเติม…)

ผู้เขียน เก่งกิจ กิติเรียงลาภ

ในช่วงเวลาเดียวกับกระแสการต่อต้านความคิดของ Hegel วงการมานุษยวิทยาของฝรั่งเศสก็เต็มไปด้วยความคึกคัก โดยเฉพาะเมื่อ Claude Levi-Strauss เขียนงานชิ้นสำคัญหลายชิ้นที่ถือว่าเป็นการให้กำเนิดมานุษยวิทยาแบบโครงสร้างนิยม[1] Pierre Clastres ซึ่งเป็นลูกศิษย์ของ Levi-Strauss ก็ได้รับอิทธิพลทางความคิดอย่างมากจากความคิดแบบโครงสร้างนิยม Clastres เองมองว่า แนวคิดโครงสร้างนิยมน่าจะเป็นทางออกจากความคิดแบบสังคมนิยมและลัทธิสตาลิน รวมถึงน่าจะเป็นทางออกจากปรัชญาของ Hegel ด้วย อย่างไรก็ดี ภายในเวลาไม่ถึงทศวรรษหลังจากที่ Clastres ทำงานวิจัยภาคสนามในปารากวัย เขาค้นพบว่า แนวคิดโครงสร้างนิยมมีข้อจำกัดในหลายประการ เขาเสนอความคิดใหม่ นั่นคือ มานุษยวิทยาการเมือง ในฐานะที่เป็นทางออกจากทั้งความคิดมาร์กซิสต์และโครงสร้างนิยมที่ต่างก็หมกมุ่นกับเรื่องความสมเหตุสมผลทางเศรษฐกิจ (economic rationality) โดยมานุษยวิทยาการเมืองก็คือการหันมาให้ความสำคัญกับเจตจำนงทางการเมือง (political intentionality)[2] (เพิ่มเติม…)

 

หนังสือ On Kings (2017) ของ David Graeber และ Marshall Sahlins พยายามโต้แย้งความคิด 2 กลุ่มสำคัญ คือ

1) นักรัฐศาสตร์ที่จัดวางสมมติฐานของการศึกษาอยู่ที่ความจำเป็นของการมีรัฐ โดยเชื่อว่าสังคมที่มีรัฐเป็นพัฒนาการที่จำเป็นของสังคมทุกสังคม และสังคมไร้รัฐก็วุ่นวายต่างจากสภาวะธรรมชาติแบบในความคิดของ Hobbes

และ 2) โต้แย้งพวกนักมานุษยวิทยาที่ศึกษาสังคมชนเผ่าโดยเชื่อว่าสังคมชนเผ่าเป็นสังคมที่เท่าเทียมเสมอภาคโดยไม่มีอำนาจอะไรเหนือไปกว่าสังคม ข้อเสนอดังกล่าวนี้ของนักมานุษยวิทยาวางอยู่บนการที่พวกเขาพบว่าสังคมชนเผ่านั้นปราศจากรัฐ และอยู่ร่วมกันในสังคมโดยไม่มีอำนาจพิเศษอะไรบางอย่างที่ร้อยรัดความเป็นสังคมให้ดำรงอยู่ได้ (เพิ่มเติม…)

ผู้เขียน รวิพล ลี้มิ่งสวัสดิ์

Bruce Robinson เริ่มด้วยการชี้ว่าการเกิดขึ้นของ platform ที่เปิดให้เข้าใช้บริการฟรีนั้นนำมาซึ่งการถกเถียง ตั้งคำถามถึงต้นกำเนิด (origin) ของ มูลค่า (value) โดยที่งานสำคัญที่มุ่งตอบปัญหานี้ก็คืองานของ Fuchs และ งานของ Arvidsson กับ Colleoni ซึ่งวางอยู่บนเรื่องของการสร้างมูลค่าส่วนเกิน (surplus value) ที่จะถูกขูดรีดไปในการผลิต แต่งานของ Robinson พยายามจะมอง สนใจการทำงานของทุนนิยมทั้งระบบ ทั้งในส่วนการผลิต, การไหลเวียน, การกระจาย เพื่อทำความเข้าใจความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจรวมทั้งการไหลเวียนของมูลค่าในทุน web 2.0 สำหรับ Robinson

(เพิ่มเติม…)